Tek Düzen Hesap Planı Nedir.

MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI VE TEKDÜZEN HESAPPLANI
Ülkemizin muhasebe uygulamasında, Maliye Bakanlığı’nın 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 1. sayılı Muhasebe Uygulama Genel Tebliği ile zorunlu hale getirilen Tekdüzen Muhasebe Uygulamamasına 01 Ocak 1994 tarihinden itibaren bağlanarak yeni bir aşamaya geçilmiştir.

11 yıldır uygulanan Tekdüzen Muhasebe Uygulaması meslek mensupları tarafından benimsenmiş, muhasebe uygulamalarında aynı temel kavramlar, aynı genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri kullanılmış, bilanço esasına tabi tüm işletmeler aynı hesap planı kullanarak aynı mali tabloları düzenlemiştir.

Artık meslek mensupları, yeni yüzyılda meslek uzmanlığa sahip olmak için bilgi beceriye sahip olacak biçimde kendilerini yetiştirmeleri, geleceğe açık olacak şekilde eğitmeli ve eğitilmelidir.

Bugün muhasebe mesleği; Bir vergi denetimi mesleği değildir. Muhasebe sistemi kurma ve iyileştirme mesleği değildir. Kayıt tutma ve sistemden mizan çıkarma hatta bilanço, gelir tablosu elde etme mesleği değildir. Bu meslek işletmelerde yaratılmış mali tablolara ait bilgilerin doğruluğunu ve uygunluğunu onaylayan, sonuçlarını yorumlayan, toplumun her kesimini bilgilendiren şeffaf raporlar sunan ve işletme sahiplerine karar almak için bilgi veren meslek olmalıdır.

TEKDÜZEN HESAP ÇERÇEVESİ 

HESAP SINIFLARI

1 DÖNEN VARLIKLAR
2 DURAN VARLIKLAR
3 KISA VADELİ YABANCI VARLIKLAR
4 UZUN VADELİ YABANCI VARLIKLAR
5 ÖZKAYNAKLAR
6 GELİR TABLOSU HESAPLARI
7 MALİYET HESAPLARI
8
9 NAZIM HESAPLAR
1 HESAP GRUPLARI
DÖNEN VARLIKLAR
10 HAZIR DEĞERLER
11 MENKUL KIYMETLER
12 TİCARİ ALACAKLAR
13 DİĞER ALACAKLAR
14
15 STOKLAR
16
17
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR
2 DURAN VARLIKLAR
20
21
22 TİCARI ALACAKLAR
23 DİĞER ALACAKLAR
24 MALİ DURAN VARLIKLAR
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
30 MALİ BORÇLAR
31
32 TİCARİ BORÇLAR
33 DİĞER BORÇLAR
34 ALINAN AVANSLAR
35
36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI
39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
40 MALİ BORÇLAR
41
42 TİCARİ BORÇLAR
43 DİĞER BORÇLAR
44 ALINAN AVANSLAR
45
46
47 BORÇ VE DİĞER KARŞILIKLARI
48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHUKKUKLARI
49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
5 ÖZKAYNAKLAR
50 ÖDENMİŞ SERMAYE
51
52 SERMAYE YEDEKLERİ
53
54 KÂR YEDEKLERİ
55
56
57 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI
58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI
59 DÖNEM NET KÂRI (ZARARI)
6 GELİR TABLOSU HESAPLARI
60 BRÜT SATIŞLAR
61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-)
62 SATIŞLARIN MALİYETİ (-)
63 FAALİYET GİDERLERİ (-)
64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR
65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)
66 FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR
68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-)
69 DÖNEM NET KÂRI (ZARARI)
7 MALİYET HESAPLARI
7/A SEÇENEĞI
70 MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI
71 DİREKT İLKMADDE VE MALZEME GİDERLERİ
72 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
73 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
74 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ
75 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
76 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ
77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
78 FİNANSMAN GİDERLERİ
7/B SEÇENEGİ
79 GİDER ÇEŞİTLERİ
790 İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ
791 İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ
792 MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ
793 DIŞARIDAN SAĞLANAN FAYDA VE HİZMETLER
794 ÇEŞİTLİ GİDERLER
795 VERGİ RESİM VE HARÇLAR
796 AMORTİSMANLAR VE TÜKENME PAYLARI
797 FİNANSMAN GİDERLERİ
798 GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA HESAPLARI
799 ÜRETİM MALİYET HESABI
8 (SERBEST)
9 NAZIM HESAPLAR
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
0 (SERBEST)

---

HESAP PLANI

1 DÖNEN VARLIKLAR
10 HAZIR DEĞERLER
100 KASA
101 ALINAN ÇEKLER
102 BANKALAR
103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-)
104
105
106
107
108 DİĞER HAZIR DEĞERLER
109
11 MENKUL KIYMETLER
110 HİSSE SENETLERİ
111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI
112 KAMU KESİMİ TAHVİL, SENET VE BONOLARI
113
114
115
116
117
118 DİĞER MENKUL KIYMETLER
119 MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
12 TİCARİ ALACAKLAR
120 ALICILAR
121 ALACAK SENETLERİ
122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)
123
124
125
126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
127
128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
13 DİĞER ALACAKLAR
130
131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR
132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR
133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR
134
135 PERSONELDEN ALACAKLAR
136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR
137 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)
138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR
139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
14
15 STOKLAR
150 İLK MADDE VE MALZEME
151 YARI MAMULLER - ÜRETİM
152 MAMÜLLER
153 TİCARİ MALLAR
154
155
156
157 DİĞER STOKLAR
158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI
16
17
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER
181 GELİR TAHAKKUKLARI
182
183
184
185
186
187
188
189
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR
190
191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ
192 DİĞER KATMA DEĞER VERGİSİ
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR
194
195
196 PERSONEL AVANSLARI
197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI
198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR
199 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR KARŞILIĞI (-)
DURAN VARLIKLAR
20
21
22 TİCARİ ALACAKLAR
220 ALICILAR
221 ALACAK SENETLERİ
222 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)
223
224
225
226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
227
228
229 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
23 DİĞER ALACAKLAR (2)
230. ORTAKLARDAN ALACAKLAR
231. İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR
232. BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR
233.
234.
235. PERSONELDEN ALACAKLAR
236. DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR
237. DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)
238.
239. ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
24 MALİ DURAN VARLIKLAR
240. BAĞLI MENKUL KIYMETLER
241. BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
242. İŞTİRAKLER
243. İŞTİRAKLERE SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-)
244. İŞTİRAKLER SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
245. BAĞLI ORTAKLIKLAR
246. BAĞLI ORTAKLIKLARA SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-)
247. BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜGÜ KARŞILIĞI (-)
248. DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR
249. DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR KARŞILIĞI (-)
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR
250. ARAZİ VE ARSALAR
251. YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ
252. BİNALAR
253. TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR
254. TAŞITLAR
255. DEMİRBAŞLAR
256. DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR
257. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)
258. YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR
259. VERİLEN AVANSLAR
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
260. HAKLAR
261. ŞEREFİYE
262. KURULUŞ VE ÖRGÜTLENME GİDERLERİ
263. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
264. ÖZEL MALİYETLER
265.
266.
267. DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
268. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)
269. VERİLEN AVANSLAR
27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
270.
271. ARAMA GİDERLERİ
272. HAZIRLIK VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
273.
274.
275.
276.
277. DİĞER ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR
278. BİRİKMİŞ TÜKENME PAYLARI (-)
279. VERİLEN AVANSLAR
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI
280. GELECEK YILLARA AİT GİDERLER
281. GELİR TAHAKKUKLARI
282.
283.
284.
285.
286.
287.
288.
289.
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR
290.
291. GELECEK YILLARDA İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ
292. DİĞER KATMA DEĞER VERGİSİ
293. GELECEK YILLAR İHTİYACI STOKLAR
294. ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR
295.
296.
297. DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR
298. STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)
299. BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-)
3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
30 MALİ BORÇLAR
300. BANKA KREDİLERİ
301.
302.
303. UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ
304. TAHVİL ANAPARA BORÇ, TAKSİT VE FAİZLERİ
305. ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER
306. ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER
307.
308. MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI (-)
309. DİĞER MALİ BORÇLAR
31
32 TİCARİ BORÇLAR
320. SATICILAR
321. BORÇ SENETLERİ
322. BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)
323.
324.
325.
326. ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
327.
328.
329. DİĞER TİCARİ BORÇLAR
33 DİĞER BORÇLAR
330.
331. ORTAKLARA BORÇLAR
332. İŞTİRAKLERE BORÇLAR
333. BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR
334.
335. PERSONELE BORÇLAR
336.
337. DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)
338.
339. DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR(1)
34 ALINAN AVANSLAR
340. ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI
341.
342.
343.
344.
345.
346.
347.
348.
349. ALINAN DİĞER AVANSLAR
35
36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
360. ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
361. ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ
362.
363.
364.
365.
366.
367.
368. VADESİ GEÇMİŞ ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
369. ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI
371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (-)
372. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI
373. MALİYET GİDERLERİ KARŞILIĞI
374.
375.
376.
377.
378.
379. DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI
380. GELECEK AYLARA AİT GELİRLER
381. GİDER TAHAKKUKLARI
382.
383.
384.
385.
386.
387.
388.
389.
39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
390.
391. HESAPLANAN KDV
392. DİĞER KDV
393.
394.
395.
396.
397.
398. SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI(1)
399. DİĞER ÇEŞİTLİ YABANCI KAYNAKLAR
4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
40 MALİ BORÇLAR
400. BANKA KREDİLERİ
401.
402.
403.
404.
405. ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER
406.
407. ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER
408. MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI (-)
409. DİĞER MALİ BORÇLAR
42 TİCARİ BORÇLAR
420. SATICILAR
421. BORÇ SENETLERİ
422. BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)
423.
424.
425.
426. ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
427.
428.
429. DİĞER TİCARİ BORÇLAR
43 DİĞER BORÇLAR
430.
431. ORTAKLARA BORÇLAR
432. İŞTİRAKLERE BORÇLAR
433. BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR
434.
435.
436.
437. DİĞER BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-)
438. KAMUYA OLAN ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ BORÇLAR
439. DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR(1)
44 ALINAN AVANSLAR
440. ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI
441.
442.
443.
444.
445.
446.
447.
448.
449. ALINAN DİĞER AVANSLAR
45
46
47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
470.
471.
472. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI
473.
474.
475.
476.
477.
478.
479. DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI
48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI
480. GELECEK YILLARA AİT GELİRLER
481. GİDER TAHAKKUKLARI
482.
483.
484.
485.
486.
487.
488.
489.
49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
490.
491.
492. GELECEK YILLARA ERTELENEN VEYA TERKİN EDİLEN KATMA DEĞER VERGİSİ(1)
493. TESİSE KATILMA PAYLARI
494.
495.
496.
497.
498.
499. DİĞER ÇEŞİTLİ UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR
5 ÖZ KAYNAKLAR
50 ÖDENMİŞ SERMAYE
500. SERMAYE
501. ÖDENMEMİŞ SERMAYE (-)
52 SERMAYE YEDEKLERİ
520. HİSSE SENETLERİ İHRAÇ PRİMLERİ
521. HİSSE SENEDİ İPTAL KÂRLARI
522. M.D.V. YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI
523. İŞTİRAKLER YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI
524.
525.
526.
527.
528.
529. DİĞER SERMAYE YEDEKLERİ
53
54 KÂR YEDEKLERİ
540. YASAL YEDEKLER
541. STATÜ YEDEKLERİ
542. OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER
543.
544.
545.
546.
547.
548. DİĞER KÂR YEDEKLERİ
549. ÖZEL FONLAR
55.
56.
57 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI
570. GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI
58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (-)
580. GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI
59 DÖNEM NET KÂRI (ZARARI)
590. DÖNEM NET KÂRI
591. DÖNEM NET ZARARI (-)
6 GELİR TABLOSU HESAPLARI
60 BRÜT SATIŞLAR
600. YURTİÇİ SATIŞLAR
601. YURTDIŞI SATIŞLAR
602. DİĞER GELİRLER
61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-)
610. SATIŞTAN İADELER (-)
611. SATIŞ İSKONTOLARI (-)
612. DİĞER İNDİRİMLER (-)
613.
614.
615.
616.
617.
618.
619.
62 SATIŞLARIN MALİYETİ (-)
620. SATILAN MAMÜLLER MALİYETİ (-)
621. SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-)
622. SATILAN HİZMET MALİYETİ (-)
623. DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ (-)
624.
625.
626.
627.
628.
629.
63 FAALİYET GİDERLERİ (-)
630. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (-)
631. PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ
632. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (-)
633.
634.
635.
636.
637.
638.
639.
64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR
640. İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ
641. BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ
642. FAİZ GELİRLERİ
643. KOMİSYON GELİRLERİ
644. KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR
645.
646.
647.
648.
649. FAALİYETLE İLGİLİ DİĞER GELİR VE KÂRLAR
65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)
650.
651.
652. REESKONT FAİZ GİDERLERİ (-)(1)
653. KOMİSYON GİDERLERİ (-)
654. KARŞILIK GİDERLERİ (-)
655.
656.
657.
658.
659. DİĞER GİDER VE ZARARLAR (-)
66 FİNANSMAN GİDERLERİ (-)
660. KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-)
661. UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-)
67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR
670.
671. ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KÂRLARI
672.
673.
674.
675.
676.
677.
678.
679. DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR
68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-)
680. ÇALIŞMAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI (-)
681. ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI (-)
682.
683.
684.
685.
686.
687.
688.
689. DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-)
69 DÖNEM NET KÂRI (ZARARI)
690. DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI
691. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-)
692. DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI
7 MALİYET HESAPLARI (7/A SEÇENEĞİ)
70 MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI
700. MALİYET MUHASEBESİ BAĞLANTI HESABI
701. MALİYET MUHASEBESİ YANSITMA HESABI
71 DİREKT İLKMADDE VE MALZEME GİDERLERİ
710. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME GİDERLERİ
711. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI
712. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME FİYAT FARKI
713. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME MİKTAR FARKI
72 DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
720. DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ
721. DİREKT İŞCİLİK GİDERLERİ YANSITMA HESABI
722. DİREKT İŞÇİLİK ÜCRET FARKLARI
723. DİREKT İŞÇİLİK SÜRE (ZAMAN) FARKLARI
73 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
730. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
731. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI
732. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ BÜTÇE FARKLARI
733. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ VERİMLİLİK FARKLARI
734. GENEL ÜRETİM GİDERLERİ KAPASİTE FARKLARI
74 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ
740. HİZMET ÜRETİM MALİYETİ
741. HİZMET ÜRETİM MALİYETİ YANSITMA HESABI
742. HİZMET ÜRETİM MALİYETİ FARK HESAPLARI
75 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
750. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ
751. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ YANSITMA HESABI
752. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDER FARKLARI
76 PAZARLAMA SATIŞ YE DAĞITIM GİDERLERİ
760. PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ
761. PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ YANSITMA HESABI
762. PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ FARK HESABI
77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
770. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
771. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ YANSITMA HESABI
772. GENEL YÖNETİM GİDER FARKLARI HESABI
78 FİNANSMAN GİDERLERİ
780. FİNANSMAN GİDERLERİ
781. FİNANSMAN GİDERLERİ YANSITMA HESABI
782. FİNANSMAN GİDERLERİ FARK HESABI
79 GİDER ÇEŞİTLERİ (7/B SEÇENEĞİ)
790. İLKMADDE VE MALZEME GİDERLERİ
791. İŞÇİ ÜCRET VE GİDERLERİ
792. MEMUR ÜCRET VE GİDERLERİ
793. DIŞARIDAN SAĞLANAN FAYDA VE HİZMETLER
794. ÇEŞİTLİ GİDERLER
795. VERGİ, RESİM VE HARÇLAR
796. AMORTİSMANLAR VE TÜKENME PAYLARI
797. FİNANSMAN GİDERLERİ
798. GİDER ÇEŞİTLERİ YANSITMA HESABI
799. ÜRETİM MALİYET HESABI
8 (SERBEST)
9 NAZIM HESAPLAR
0 (SERBEST)
Kaynak : http://www.muhasebetr.com

Muhasebe Kayıtları Fişler Yok Edilerek Düzeltilebilir mi?

Mükelleflerin mükellefiyetlerinin tesisi ve kazancın elde edilmesine dair niyet ve işlemlerinden başlayarak, elde edilen kazancın beyanına kadar devam eden süreçlerde vergi yasaları bakımından en temel takipleri muhasebe ve kayıt alanında yapılan usul düzenlemelerine dayanır. Nihayetinde varlık ve kaynaklardaki artış ve azalışlarla bunlara ilave edilen ya da bunlardan eksiltilen değerlerin herbir fonksiyon veya işlem bazında izlenmesi ve raporlanması sadece vergi beyanına ilişkin verilerin oluşması bakımından değil aynı zamanda işletmelerin verimli ve etkin yönetilmesi bakımından da bir gerekliliktir.

Vergi Usul Kanunu’nun 171. maddesinde hükme bağlandığı şekliyle mükelleflerin bu Kanun’a göre tutacakları defterlerin vergi uygulaması bakımından maksadı;
1- Mükellefin vergi ile ilgili servet, sermaye ve hesap durumunu tespit etmek;
2- Vergi ile ilgili faaliyet ve hesap neticelerini tespit etmek;
3- Vergi ile ilgili muameleleri belli etmek;
4- Mükellefin vergi karşısındaki durumunu hesap üzerinden kontrol etmek ve incelemek;
5- Mükellefin hesap ve kayıtlarının yardımıyla üçüncü şahısların vergi karşısındaki durumlarını (Emanet mahiyetindeki değerler dahil) kontrol etmek ve incelemektir.

Bilgisayarların kullanılmadığı ya da yeterince kullanılmadığı yakın geçmiş dönemlerde vergi usul yasasındaki düzenlemeler ve buna ilişkin uygulamalar takip fonksiyonu bakımından yeterli özellikleri taşımakla birlikte, bugün itibarıyla bilgisayar ve bilgisayar programları konusunda gelinen aşama Vergi Usul Yasası’nda bilgisayarlı muhasebe ve buna dayalı beyana ilişkin düzenlemelerin de yer almasını zorunlu kılmıştır.

Kanun’un 175. maddesinde mükelleflerin defter tutmaya ilişkin kanun hükümlerinde yazılı maksat ve esaslara uymak şartıyla, defterlerini ve muhasebelerini işlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbest oldukları ancak, Maliye Bakanlığı’nın; muhasebe standartları, tekdüzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bunları mükellef, şirket ve işletme türleri itibariyle uygulatmaya ve buna ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu da belirtilmektedir.

Diğer taraftan aynı Kanun maddesinde Maliye Bakanlığı’nın, muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları aracılığıyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarını üreten gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar programlarının içermesi gereken asgarî hususlar ile standartları ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmışsa da bugüne kadar konuya ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.

Esasen Bakanlık tarafından, söz konusu madde ile kendisine verilen yetkiyi kullanmak maksadıyla 12 Nisan 2006 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nın resmi sitesine konulan “1 Sıra No.lu Bilgisayarlı Muhasebe Programları Standartları Genel Tebliğ Taslağı” 27 Ağustos 2006 tarihinde ileri bir tarihte değerlendirilmek üzere siteden kaldırılmış ve ertelenmiştir. Bu güne kadar da herhangi bir yeni açıklama yapılmamıştır.

Tebliğ taslağında esas itibarıyla üç ana konu hakkında açıklamalar ve düzenlemeler içermekteydi.
1- Bilgisayarlı muhasebe programlarının içermesi gereken asgari standartlara ilişkin düzenlemeler,
2- Defter kayıt ve belgelerin elektronik ortamda tutulması, saklanmasına ilişkin düzenlemeler,
3- Beyanname, bildirim ve belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi ve verilmesi ile ilgili olarak yapılan düzenlemeler.

Söz konusu düzenleme çalışmaları bir taraftan bilgisayarlı muhasebe programlarının ve güncellemelerinin onaylanması diğer yandan da muhasebe kontrol numarası ve denetim dosyası modülü zorunluluğuyla denetime kolaylık sağlayacağı öngörülen bir yapı içermekteydi.
Tebliğ taslağı ileri bir tarihte değerlendirilmek üzere yayından kaldırılmış olmakla birlikte, mükelleflerin tamamına yakını onaylı ya da onaysız, kurallı ya da kuralsız olarak muhasebelerini kayıt altına almakta bilgisayarlı muhasebe programlarını yoğun olarak kullanmaya devam etmektedirler.

Mükellefler bu noktada, basit ölçekli ve sadece (resmi) muhasebe kayıtlarını tutmaya yönelik ticari paketler, modüler mantıkla dizayn edilmiş işlevsel ticari ve üretim takibi içerikli paketler (MRP, MRP II), gelişmiş kurumsal kaynak planlaması (ERP) programları, veri depoları ve iş zekası (BI) programları kullanabilmektedir. Seçimleri ise tamamen iş ihtiyaçlarından doğan gerekler ve program üretici ve satıcılarının pazar referansları çerçevesinde gelişmektedir. Diğer taraftan daha ziyade küçük ve orta ölçekli bir kısım ticari işletmelerle basit üretim işletmeleri de kayıtlarını bilgisayar ortamında ama serbest muhasebeci ve mali müşavir aracılığıyla muhasebe ofislerinde veya iş yerinde tutturmaktadırlar. İhmal edilmemesi gereken bir husus da özellikle iş süreçlerinin gereklerinden doğan ihtiyaçların, piyasada satılmakta olan lisanslandırılmış bilgisayarlı muhasebe programlarının yanında işletmelerin kendi bünyelerinde hazırlanmış firmaya özel programları kullanmalarını zorunlu kılmasıdır.

Uzun lafın kısası, bilgisayarlı muhasebe programlarının çeşitliliği ve dağınıklığı esas itibarıyla bir gerçekliktir ve Maliye Bakanlığı’nın konuyu öncelikleri arasında bulundurmaya devam etmesi gerekmektedir. Bu husus hem muhasebe kaydı ve defter tutmaya ilişkin yasada ortaya konulan maksadın gerçekleşmesinin sağlanması bakımından hem de lisanslandırılmış olsun olmasın düzensizlik ve dağınıklık içerisinde kullanımın bir yönüyle de kolayca kayıtdışı ekonomiye hizmet eden unsurlarının ortadan kaldırılması bakımından elzemdir.

Buna mukabil, geniş ölçekli düzenlemeler yapılması beklenilmeden hareket edilmesi gereken ve düzenleme yapılmasını gerektiren bazı temel hususlar da mevcuttur. Bunlardan en önemlisi yazımızın başlığında da yer verdiğimiz muhasebe kayıtlarının temel hareketi olan “muhasebe fişi”nin yanlış kayıt yapılması durumunda veya düzeltilmek istenilmesi durumunda ne şekilde davranılacağıdır.
Yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 217. maddesi hükmüne göre,
“Yevmiye defteri maddelerinde yapılan yanlışlar ancak muhasebe kaidelerine göre düzeltilebilir. Diğer bilumum defter ve kayıtlara rakam ve yazılar yanlış yazıldığı takdirde düzeltmeler ancak yanlış rakam ve yazı okunacak şekilde çizilmek, üst veya yan tarafına veyahut ilgili bulunduğu hesaba doğrusu yazılmak suretiyle yapılabilir.

Defterlere geçirilen bir kaydı kazımak, çizmek veya silmek suretiyle okunamaz bir hale getirmek yasaktır.”
Klasik usulde bilgisayar programları kullanılmadan yapılacak uygulamalarda bu hükme uygun düzeltmeler yapmak mümkün ve takip edilebilir durumda olmakla birlikte, mevcut bilgisayarlı muhasebe programları gözlemlendiğinde görülmektedir ki, ulusal yazılımlar başta olmak üzere hemen hemen tamamına yakını “fiş silme-düzeltme” özelliğini program içeriğinde yerleşik olarak sunmaktadırlar. Bir kısım programlarda bu özellik alıcılara ve kullanıcılara opsiyonel bir özellik olarak sunulmakta olup bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda program ise program yerleşiğinde bu özelliği kısıtlamıştır.


FİŞ SİLME-DÜZELTME ÖZELLİĞİ NE DEMEKTİR?
Bilgisayarlı muhasebe programlarında muhasebe fişleri, muhasebe hareketleri içeren kayıt araçlarıdır. Tıpkı yevmiye defterinde olduğu gibi borç ve alacak hareketlerini bünyesinde barındırır ve hareket veya toplamlar bazında bilgileri veri tabanına aktarırlar. Bir kısım bilgisayarlı muhasebe programlarında da işlevsel modüllerde izlenen hareketler entegrasyon işlemleri ile programın tercihlerine göre anında, belli bir zaman aralığı ile veya istenildiği zamanda muhasebe verileri ve kayıtları arasına aktarılırlar. Fiş silme-düzeltme esnekliğini haiz programlar, veri tabanına kaydedilmiş muhasebe fişlerinin silinerek yerine yenisinin kaydedilmesine, silinmeksizin tekrar üzerinde çalışılmasına ve düzeltilip aynı tarih ve fiş numarası ile yeniden kaydedilmesine imkan sağlamaktadır. Bu durum ise zaman içerisinde yapılan aralıklı denetimlerde değişen muhasebe fişi numarası ve içeriği ya da yevmiye maddesi numarası ve içeriği olarak kendisini gösterir. Bu durumda sadece elinizde değiştirilmemiş veya düzeltilmemiş ya da silinmeden önceki kayıt mevcut ise karşılaştırma imkanı bulursunuz. Aksi takdirde çoğu kere karşılaştırma olanağından yoksun olursunuz.

Peki, muhasebe fişinin program yerleşiğindeki haliyle silme düzeltme esnekliğini haiz olması hangi anlamlara gelmektedir? Birincisi, Vergi Usul Kanunu’nda yer alan “yapılan yanlışların ancak muhasebe kurallarına göre düzeltilmesi” zorunluluğunu hükme bağlayan 217. maddesine açıkça aykırılık söz konusudur. İkincisi, kayıtların yasal sürelerinde yapılmasının sağlanmasında önemli bir engeldir. Bu suretle kanunda belli edilen sürelerde yapılması gereken kayıtlar ertelenerek durum netleşince hallederiz mantığıyla, yılın herhangi bir döneminde yapılabilmektedir. Diğer taraftan muhasebe kayıtlarının üzerinde oynanmasına da imkan sağladığı için beyannamelerin verilmesinden sonra dahi kayıtların yeniden ve ilk kez yapılıyormuşçasına düzenlenmesine olanak sağlamaktadır. Her ne kadar programlar veri tabanlarında tüm kayıtların işlenme zaman ve biçimlerini ayrıca “log”lamakta (kayıt etmekte) ise de bu kayıt dosyalarının veri tabanında saklanmaya devam edilmesi hususu da programın sağladığı esneklikler çerçevesinde kullanıcısının insiyatifindedir.

Maliye Bakanlığı elbette mükelleflerce kullanılan bilgisayarlı muhasebe programları aracılığıyla yasaların doğru uygulanmasını sağlamak hususunda program üreticileri tarafından önleyici geliştirmeler yapılmasına ve bu geliştirmelerin kullanımın zorunluluğunu belli etmeye vakıftır ve yetkilidir.
Yetkilerini kullanmaya ilişkin temel tercihlerini, zaten başkaca kamusal lisanslama mercilerince lisanslanan ve kayıt altına alınan programların, onaylanması sürecinde sır bilgi konumundaki kaynak kodlarından ziyade “Bakanlıkça da onaylanmış” açık veri tabanı yazılımı kullanımı ve organizasyonu, veri tabanına kayıt yapma ve bu kayıtları okuma özellikleri ile okumaların ve raporlamaların beyanname ve bildirimleri sistem içerisinden üretmeye yönelik zorunlu modüler geliştirmeleri de yaptırtabilir.
Bu aynı zamanda hızlı ve verimli vergi denetimi yapılmasına da olanak sağlar. Ancak bütün bunların sağlıklı bir kayıt ortamının sağlanması ile mümkün olacağı da açıktır. Bu itibarla, Gelir idaresi ve Maliye Bakanlığı bilgisayarlı muhasebe programlarının kurallandırılması ve onayına ilişkin ayrıntılı düzenleme yapmayı beklemeksizin programların yerleşiğinde sunulan fiş silme ve düzeltme konusunda esnekliği tanımaya devam edip etmeyeceğine karar vermeli ve bunu açıklamalıdır.

Kaynak: Mümin TÜYSÜZOĞLU
Eski Baş Hesap Uzmanı, Yeminli Mali Müşavir mumint@pdymm.com

Yeni TTK Hazırlıkları

Yeni Türk Ticaret Kanunu her büyüklükteki şirketlere, organizasyon yapısı, kurumsal yönetimi, mali işler ve hukuk başlıkları altında kapsamlı değişiklikler yapma zorunluluğu getiriyor.

Şirketinizi bu zorunluluklara hazırlıyor musunuz ?

İş Dünyası 1 Temmuz 2012′den itibaren büyük bir değişim geçirmeye başlayacak. Yeni Türk Ticaret Kanunu, baştan sona “değişim” anlamına gelen iş dünyasının yeni “anayasası” sadece borsaya kote olan şirketlere değil, her büyüklükteki şirkete “şeffaf” olma zorunluluğu getiriyor.

Yeni Türk Ticaret Kanunu’nda yapılan değişikliklerin temelinde, ticaret hayatında her şirketin kurumsal yönetim ilkelerine göre şeffaflaşma ve dünya standartlarında raporlamalar sunma gibi yeni kurallar yer alıyor.

Şeffaflık doğrultusunda halka açık olmayan şirketleri de artık halka açık olanlarla aynı kurallara uymaya yönelten yeni yasa, ekonomi hukukundaki temel değişikliklerle beraber, şirket kurmayı ve kapatmayı kolaylaştıran yeni düzenlemelerle girişimciliği destekleyen çok olumlu yönlere de sahip.

Mevcut Kanuna göre, Şirketler denetim kurulları tarafından denetleniyor. Yeni TTK ‘nın yürürlüğe girmesiyle birlikte denetim, sadece Yeminli Mali Müşavir ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerle bunların ortağı olduğu ve kuruluş ve çalışma esasları Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan, Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle belirlenecek olan bağımsız denetleme kuruluşları tarafından yapılabilecek.

Yeni TTK, uyum sağlamada;

-Şirket ana sözleşmelerinin yeniden düzenlenmesi ve gerekli değişikliklerin yapılması,

-Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına uygun Türk Muhasebe Standartlarına göre muhasebe tutulmasını ve mali tablolarla rapor düzenlenmesi,

-Denetçilerin Seçimi ve Denetimine İlişkin Hükümlerin Esas Sözleşmede Yeni Kanun’a Uygun Olarak Düzenlenmesi,

-Şirkete ait İnternet Sitesinin Kanunda Öngörülen Şekilde Düzenlenmesi,

Gibi öncelikli konuların bir an önce ele alınmasını gerektiriyor.

Kaynak : http://www.vergidergisi.net